ربيع بن أحمد الأخويني البخاري

261

هداية المتعلمين في الطب ( فارسى )

باب لقوة « 1 » اكر اين بلغم لزج بسيار بوذ كى سبب فالج است لقوه كند و زفان « 2 » ببرد و كنك كردذ و باز جن اندك‌تر بوذ لقوه نكند و زفان نروذ و باشذ كه خوذ لقوه افتذ بىآنك فالج افتاذه بوذش بيش ، و سبب لقوه رطوبتى بوذ تنك كى بيك شق فروذ آيذ از روى تا يك نيمه روى سست شوذ « 3 » و آن نيمه ديكر از روى « 4 » متشنج كردذ و نشان آنك « 5 » كدام « 6 » روى سست است ان بوذ كه بيمار را بفرمائى تا « 7 » بدمذ به دهان و جراغ « 8 » بكشد باذ بدان « 9 » روى مسترخى بيرون آيد و آن نيمه درست بجاى باشد « 10 » آنكاه بدانى ككدام شق مأووف ( f . 207 ) است تا علاج مر ان شق را كنى . و اعتماد درين « 11 » بيمارى از بس تن باك كردن « 12 » بداروهاء كار و حبّها « 13 » قوى و غرغره كردن بوذ و روغنهاء كرم اندر بينى ريختن « 14 » ، و غرغره جنان بايذ كردن كى بكيرذ زنجبيل و عاقرقرحا و سبندان و بوست بيخ كبر و ميويزه و انكبين و اين‌همه را جمع كند و غرغره كند و اكر سكنكبين و آبكامه و يارهء فيقرا غرغره كند « 15 » موافق آيذ يا بكيرذ عاقرقرحا و دار بلبل و زنجبيل و هزار سبند و سبندان و تترى و ناردان و ميويزه اين‌همه را بجوشاند و

--> ( 1 ) - ف : باب فى ذكر اللقوة ( 2 ) - ف : زبان ( 3 ) - ف : كردذ ( 4 ) - ف : « از روى » ندارد ( 5 ) - ب ه : بدانى ( 6 ) - ب ه : نيمه ( 7 ) - ب ه : باد ( 8 ) - ف : افزوده . را ( 9 ) - ب ه : نيمه ( 10 ) - ف : بوذ . ب ه : و باد بيرون نيايد ، صح ( 11 ) - ف : بذين ( 12 ) - ف : افزوده . بوذ ( 13 ) - ب ه : بحقنها ، صح ( 14 ) - ف : كردن ( 15 ) - ب ه : و يا با اين جيزها يار كند ، صح